علیرضا منادی سفیدان رئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس در گفتوگو با خبرنگار خانه ملت با تبریک آغاز سال تحصیلی به دانشآموزان، دانشجویان، معلمان و استادان دانشگاه، با اشاره به پیام رهبر معظم انقلاب، گفت: این پیام حاوی جهتگیریهای مهمی برای آینده نظام تعلیم و تربیت و آموزش عالی کشور است و باید در سیاستگذاریهای آموزشی مورد توجه قرار گیرد.
نظام آموزش باید از حافظه محوری عبور کند
نماینده تبریز، اسکو و آذرشهر در مجلس شورای اسلامی با اشاره به تأکید رهبر انقلاب بر «درست فکر کردن و ابتکار ورزیدن» افزود: یکی از مسائل اساسی نظام آموزشی، ایجاد تعادل میان آموزش دانستهها و پرورش قدرت تفکر و خلاقیت است، دانشآموز نباید صرفاً برای پاسخگویی به سؤالات آزمون، آموزش ببیند؛ بلکه باید توانایی شناخت مسئله، یافتن راهحل و تصمیمگیری در موقعیتهای مختلف را کسب کند.
منادی در ادامه تصریح کرد: اگر موفقیت تحصیلی صرفاً به حفظ مطالب و مهارت تستزنی محدود شود، بخش مهمی از مأموریت تعلیم و تربیت مغفول میماند. اصلاح این وضعیت نیز تنها با تغییر یک بخش امکانپذیر نیست و باید محتوای کتابهای درسی، روش تدریس، شیوه ارزشیابی و سیاستهای سنجش و پذیرش دانشگاه همزمان مورد بازنگری قرار گیرد. کنکور نمیتواند تنها معیار سنجش توانایی یک جوان باشد و نظام سنجش باید استعداد، خلاقیت، توان حل مسئله و تواناییهای واقعی دانشآموزان را نیز مورد توجه قرار دهد.
دانایی زمانی ارزشمند است که به توانایی تبدیل شود
رئیس کمیسیون آموزش مجلس با تأکید بر ضرورت تقویت مهارتآموزی در مدارس گفت: مهارتآموزی نباید صرفاً یک عنوان در برنامههای آموزشی باشد، بلکه باید در فرآیند واقعی تعلیم و تربیت جایگاه مشخصی پیدا کند. دانشآموز در کنار آموزش نظری باید مهارتهای ارتباطی، اجتماعی، فنی، حرفهای و حل مسئله را بیاموزد تا بتواند آموختههای خود را در زندگی فردی و اجتماعی به کار گیرد. مجلس طی سالهای گذشته احکام و برنامههایی برای توسعه آموزشهای مهارتی پیشبینی کرده و کمیسیون آموزش نیز اجرای این سیاستها را دنبال میکند؛ اما حلقه مفقوده، پیوند آموزش با نیازهای واقعی جامعه و آینده شغلی جوانان است. هرچه این ارتباط از دوران مدرسه شکل بگیرد، فاصله میان نظام آموزشی و بازار کار نیز کاهش خواهد یافت.
منادی با تأکید بر اینکه باید خروجی نظام آموزشی تنها با میزان محفوظات دانشآموز و دانشجو سنجیده نشود، اظهار کرد: امروز باید دو مؤلفه «دانایی» و «توانایی» به عنوان خروجیهای اصلی نظام آموزش، در تکتک دانشآموختگان به دقت ارزیابی شود؛ زیرا دانشی که به توانایی، مهارت و قدرت حل مسئله تبدیل نشود، نمیتواند به تنهایی پاسخگوی نیازهای کشور باشد.
ارزیابی زنجیره آموزش از کودکی تا دانشگاه و فناوری
رئیس کمیسیون آموزش مجلس با اشاره به ضرورت ارزیابی مستمر خروجیهای نظام آموزشی افزود: این ارزیابی باید در مراحل مختلف زنجیره آموزش انجام شود؛ از کودکان صفر تا ۶ سال که حدود ۷ میلیون نفر را شامل میشوند، تا گروه سنی ۶ تا ۱۸ سال که حدود ۱۷ میلیون نفر هستند و سپس جمعیت ۱۸ تا ۲۴ ساله که حدود ۳.۵ میلیون دانشجو را دربرمیگیرد. حتی پس از دانشگاه نیز باید خروجی این زنجیره در بخشهایی مانند شرکتهای دانشبنیان و فناور مورد ارزیابی قرار گیرد و عملکرد حدود ۱۴ هزار شرکت دانشبنیان و فناور نیز در پیوند با نظام آموزش و تربیت نیروی انسانی مورد توجه باشد. اگر در انتهای هر یک از این حلقهها ارزیابی دقیقی از میزان دانایی، توانایی، مهارت و قدرت حل مسئله افراد داشته باشیم، میتوانیم نقاط ضعف نظام آموزشی را در همان مرحله شناسایی و اصلاح کنیم تا ادامه مسیر آموزش در کشور با چشمانی بیناتر و دستانی توانمندتر دنبال شود.
خانه دوم شدن مدرسه و دانشگاه با ساختمان محقق نمیشود
منادی درباره تأکید رهبر انقلاب بر مدرسه و دانشگاه بهعنوان «خانه دوم» دانشآموزان و دانشجویان اظهار کرد: تحقق این تعبیر صرفاً با ساخت ساختمان و تجهیز فضای آموزشی امکانپذیر نیست. مدرسه و دانشگاه زمانی به خانه دوم تبدیل میشوند که دانشآموز و دانشجو در آنها احساس امنیت، احترام، تعلق و فرصت رشد داشته باشند و معلم و استاد نیز بتوانند با آرامش و انگیزه وظیفه آموزشی و تربیتی خود را انجام دهند. کیفیت رابطه میان معلم و دانشآموز، شأن معلم، فضای تربیتی مدرسه و کیفیت آموزش، همگی در شکلگیری چنین محیطی مؤثرند. اگر انتظار داریم نسل آینده خلاق، مسئولیتپذیر و توانمند باشد، محیط آموزشی نیز باید همین ویژگیها را به او منتقل کند.
تجربه جنگ باید به فرصتی برای تقویت مسئولیتپذیری تبدیل شود
رئیس کمیسیون آموزش مجلس با اشاره به تجربه جنگ اخیر و حضور دانشآموزان، دانشجویان، معلمان و استادان در میان شهدا عنوان کرد: یاد و نام شهدای جامعه آموزشی نباید تنها در مناسبتها مورد توجه قرار گیرد؛ این شهدا بخشی از حافظه تاریخی جامعه و نسل جدید هستند و آشنایی درست دانشآموزان و دانشجویان با زندگی، منش و مسئولیت اجتماعی آنان میتواند در تقویت روحیه ایثار، مسئولیتپذیری و انسجام اجتماعی مؤثر باشد. نسل جدید تجربه متفاوتی از شرایط کشور را پشت سر گذاشته است و نظام آموزشی باید بتواند این تجربه را متناسب با سن دانشآموزان و دانشجویان در فرآیند تربیتی مورد توجه قرار دهد. موضوع جنگ و آثار آن نباید صرفاً به برنامههای سطحی و مناسبتی محدود شود، بلکه باید زمینه گفتوگو، شناخت، مسئولیتپذیری و تقویت سرمایه اجتماعی نسل جدید را فراهم کند.
هویت ملی فراتر از برنامههای مناسبتی
رئیس کمیسیون آموزش مجلس با اشاره به تأکید رهبر انقلاب بر پاسداری از ریشههای هویت ملی، عزت، استقلال فرهنگی و زبان مادری گفت: مدرسه و دانشگاه مهمترین بستر انتقال مؤلفههای هویتی به نسل آینده هستند. هویت ملی زمانی در ذهن و رفتار جوانان تثبیت میشود که دانشآموز و دانشجو شناخت واقعی از تاریخ، فرهنگ، زبان و ظرفیتهای کشور داشته باشد و خود را در آینده ایران سهیم بداند. آموزش هویت ملی نباید به برنامههای مناسبتی محدود شود و باید در محتوای آموزشی، فعالیتهای فرهنگی، برنامههای پژوهشی و فضای عمومی مدارس و دانشگاهها حضور داشته باشد. جوانی که آینده کشور را متعلق به خود بداند، نسبت به سرنوشت جامعه نیز احساس مسئولیت بیشتری خواهد داشت.
منادی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تأکید رهبر انقلاب بر «شکستن مرزهای دانش و فتح قلههای پیشرفت» خاطرنشان کرد: دانشگاههای کشور از ظرفیت علمی قابل توجهی برخوردارند، اما مسئله اصلی این است که این ظرفیت چگونه به حل مسائل واقعی کشور تبدیل شود. تولید مقاله و ارتقای شاخصهای علمی اهمیت دارد، اما خروجی دانشگاه باید در نهایت به حل مسائل اقتصادی، اجتماعی، صنعتی، زیستمحیطی و فناورانه کشور کمک کند. دانشگاه نباید از مسائل واقعی جامعه فاصله بگیرد. دستگاههای اجرایی و بخشهای اقتصادی نیز باید مسائل خود را به دانشگاه عرضه کنند تا ظرفیت علمی کشور در مسیر حل این مسائل به کار گرفته شود. مجلس میتواند با اصلاح قوانین و تقویت سازوکار همکاری میان دانشگاه و دستگاههای اجرایی، مسیر استفاده مؤثرتر از توان علمی کشور را هموار کند.
پیشرفت علمی بدون اخلاق و مسئولیت اجتماعی کامل نیست
رئیس کمیسیون آموزش مجلس در پایان با اشاره به تأکید رهبر انقلاب بر همراهی دانش با تقوا و اخلاق اظهار کرد: پیشرفت علمی زمانی میتواند در خدمت عزت و اقتدار کشور قرار گیرد که با اخلاق، مسئولیت اجتماعی و توجه به منافع عمومی همراه باشد. دانشگاه تنها محل انتقال دانش نیست، بلکه باید انسان متخصص، مسئول و متعهد به جامعه تربیت کند. پیام رهبر انقلاب برای آغاز سال تحصیلی مجموعهای از انتظارات را متوجه همه ارکان نظام آموزشی، از مدرسه و دانشگاه تا دولت و مجلس کرده است. وظیفه ما این است که این رهنمودها را به سیاستهای قابل اجرا، قوانین مؤثر و اقدامات قابل ارزیابی تبدیل کنیم تا در پایان هر سال تحصیلی بتوان میزان تحقق آنها را با شاخصهای روشن سنجید. /
پایان پیام
نظر شما