مجید داغری رئیس مجمع نمایندگان استان خوزستان در مجلس شورای اسلامی، در گفتوگو با خبرنگار خانه ملت، درباره آتشسوزی اخیر تالاب هورالعظیم و روند مهار آن، گفت: مسئولیت آتشسوزیهای مکرر هورالعظیم را نمیتوان تنها متوجه یک سازمان، نهاد یا دستگاه دانست؛ هر یک از دستگاههای متولی وظایفی بر عهده دارند و نمیتوان با تقسیم مسئولیت میان دستگاهها، از پاسخگویی درباره وضعیت این تالاب شانه خالی کرد. بنده به عنوان نماینده مردم، از اوایل تیرماه پیگیر مطالبات مربوط به حقابه هور بودهام و در این زمینه سازمان حفاظت محیط زیست و منابع طبیعی نیز اقداماتی انجام دادهاند، اما مسئله هور نیازمند اقدام مستمر و نتیجه ملموس است، نه صرفاً برگزاری جلسات و طرح مطالبات.
نماینده مردم دشت آزادگان و هویزه در مجلس با اشاره به سربندیهای ایجاد شده در تالاب و حتی در محدوده مرزی هورالعظیم، اظهار کرد: در اطراف هور، دامداران و کشاورزان زندگی میکنند و مشکلات آبی آنها نیز باید مورد توجه قرار گیرد. بر همین اساس برای تأمین خواستههای مردم، چندین جلسه با استانداری برگزار و درباره افزایش دبی آب مذاکراتی انجام شده است. در حال حاضر آتشسوزیها در نقاط محدودی شکل گرفته و قصد ندارم از وضعیت موجود دفاع کنم، اما باید واقعیتها را نیز بیان کرد. در شرایط کنونی دبی و ورودی آب به سرچشمه هور یعنی رودخانه کرخه، نسبتاً مناسب بوده و وضعیت هور نسبت به گذشته بهتر شده است.
وی در ادامه افزود: امیدواریم این وضعیت آبی استمرار داشته باشد و تا پاییز و آغاز بارندگیها، آب کافی در تالاب وجود داشته باشد تا زمینه تداوم حیات هورالعظیم فراهم شود؛ چرا که اگر بار دیگر با کاهش ورودی آب مواجه شویم، تمام این بهبودهای مقطعی میتواند از بین برود.
حقابه پرداخت نشود، آتش هور دوباره برمیگردد
عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس با بیان اینکه آتشسوزیهای مکرر هورالعظیم از چند ماه قبل اتفاق افتاده است، تصریح کرد: تأمین نشدن حقابه هورالعظیم به خشک شدن تالاب منجر میشود و قطعاً این خشکی یکی از عوامل اصلی شکلگیری آتشسوزی و حتی خودسوزی در تالاب خواهد بود. نمیتوان از یک سو درباره حفاظت از هورالعظیم صحبت کرد و از سوی دیگر حقابه آن را نادیده گرفت. وقتی تالاب خشک میشود، پوشش گیاهی و نیزارها به مواد قابل اشتعال تبدیل میشوند و کوچکترین عامل میتواند آتشسوزی گستردهای ایجاد کند.
داغری با اشاره به پیامدهای اجتماعی و امنیتی خشکی هورالعظیم، یادآور شد: این وضعیت علاوه بر تبعات زیستمحیطی، شرایط را برای سودجویان، قاچاقچیان و افراد متخلف نیز فراهم میکند. بنابراین مسئله فقط حفظ یک تالاب نیست؛ بلکه با امنیت، معیشت مردم و آینده منطقه ارتباط مستقیم دارد.شرایط آبی هورالعظیم در حال حاضر نسبتاً مناسب است و انتظار میرود اگر همین روند ادامه داشته باشد و تا مهر ماه شاهد بارندگی باشیم، وضعیت تالاب بهتر شود، اما نباید تمام برنامهریزیها را به بارش گره بزنیم.
سکوت متولیان هورالعظیم قابل قبول نیست
رئیس مجمع نمایندگان استان خوزستان با تاکید بر اینکه سازمانها و دستگاههای متعددی از وزارت نیرو و استانداری گرفته تا سازمان حفاظت محیط زیست و منابع طبیعی در قبال هورالعظیم مسئولیت دارند، گفت: نمیتوان در زمان بحران همه مسئولیتها را متوجه یک دستگاه کرد و در زمان تصمیمگیری، هیچ دستگاهی پاسخگو نباشد.سکوت سازمانها و نهادهای متولی در برابر شرایط هورالعظیم قابل قبول نیست و اگر دستگاههای مسئول نسبت به وضعیت موجود سکوت کنند، این سکوت میتواند به معنای رضایت از شرایط تلقی شود؛ شرایطی که نتیجه آن را امروز در بیآبی، آتشسوزیهای مکرر و تشدید معضلات زیستمحیطی استان خوزستان میبینیم.
وی با یادآوری دود ناشی از آتشسوزیهای هورالعظیم که صرفاً به سوختن نیزارها محدود نمیشود، تصریح کرد: جزیره مجنون در اطراف هور در دوران جنگ هشت ساله با رژیم بعث عراق، محل درگیریهای گسترده بوده و آثار و تبعات آن دوران ممکن است همچنان در منطقه باقی مانده باشد.با توجه به این شرایط و فعل و انفعالات موجود، نمیتوان احتمال انتشار مواد شیمیایی و آلایندههای ناشی از آتشسوزی را نادیده گرفت. بنابراین سکوت دستگاههای متولی در این زمینه بیتردید جایز نیست و باید موضوع با حساسیت بیشتری دنبال شود.
رئیس مجمع نمایندگان استان خوزستان تأکید کرد: انتظار میرود سازمان حفاظت محیط زیست به جایگاه و نقش اصلی خود در حفاظت از هورالعظیم بازگردد؛ چراکه هورالعظیم تنها یک تالاب نیست، بلکه یک فیلتر طبیعی و یکی از مهمترین مؤلفههای زیستمحیطی خوزستان است و آسیب دیدن آن مستقیماً بر کیفیت زندگی مردم استان اثر میگذارد.
آتش هور از مرز ایران عبور کرده است؛ بحران عراق را نمیتوان نادیده گرفت
این نماینده مردم در مجلس دوازدهم با تأکید بر اینکه بخشی از آتشسوزیهای هورالعظیم از قسمت عراقی تالاب آغاز شده است، گفت: موضوع هور باید به اندازه مباحث مرزی و اقتصادی مورد توجه قرار گیرد و نمیتوان نسبت به بخش عراقی تالاب بیتفاوت بود. تغییرات اقلیمی و رسیدن آب از دجله موجب شده بخش عراقی هور تا حدودی سیراب شود. دریاچه اُمالمواج نیز که پیش از این خشک شده بود، یکی از نشانههای بحرانی شدن وضعیت هور است و اگر این دریاچه سیراب نشود، نمیتوان انتظار داشت کل مجموعه هورالعظیم به شکل مطلوب احیا شود. به دلیل همین تغییرات، اکنون شاهد بهبود نسبی وضعیت هور هستیم، اما برخی آتشسوزیها نیز احتمالاً منشأ انسانی دارند و باید این موضوع به طور جدی بررسی شود.
مذاکرات با عراق درباره هور نباید دوباره مسکوت بماند
وی با اشاره به پیگیری آتشسوزیهای بخش عراقی هور در سال گذشته، گفت: سال پیش به دلیل آتشسوزی در بخش عراقی هور، جلساتی با مسئولان عراقی، به ویژه متولیان هور، برگزار کردیم و در نهایت نتایج این مذاکرات از طریق استانداری به وزارت امور خارجه منتقل شد؛ وزارت امور خارجه نیز قول پیگیری این مسئله را داد، اما به دلیل درگیری ایران در جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی، این موضوع مسکوت ماند. امیدواریم با بهبود شرایط، موضوع آتشسوزیهای بخش عراقی هور بار دیگر در دستور کار قرار گیرد؛ چرا که هور یک زیستبوم مشترک است و بدون هماهنگی دو کشور نمیتوان برای تمام مسائل آن راهحل پایدار پیدا کرد.
آتش هور سلامت مردم را تهدید میکند؛ خسارتها هنوز دقیق ارزیابی نشده است
عضو کمیسیون آموزش مجلس با بیان اینکه تاکنون برخورد و ارزیابی دقیقی درباره میزان خسارات وارد شده از آتشسوزیهای هورالعظیم انجام نشده است، ادامه داد: همه متولیان اذعان دارند که آتشسوزیهای مکرر هورالعظیم بر سلامت مردم اثرگذار است، اما سؤال اینجاست که چرا با وجود تکرار این اتفاق، هنوز ارزیابی جامع خسارت و برنامه مشخصی برای جلوگیری از تکرار آن ارائه نشده است؟ اگر آتشسوزیها ادامه پیدا کند و بارندگی نیز رخ ندهد، قطعاً مردم منطقه با مشکلات بیشتری مواجه خواهند شد و حتی ممکن است ناچار به مهاجرت شوند. این موضوع میتواند تبعات امنیتی نیز به دنبال داشته باشد.
داغری در ادامه گفت: مسئله فقط دود و آتش نیست؛ وقتی مردم احساس کنند محیط زندگی، سلامت، معیشت و آینده فرزندانشان در معرض تهدید قرار دارد، امنیت روانی و اجتماعی نیز آسیب میبیند. بر همین اساس باید هورالعظیم به وضعیت مناسب گذشته بازگردد.
هورالعظیم را نمیتوان به امید باران رها کرد
داغری با تأکید بر اینکه احیای تالاب هورالعظیم نباید صرفاً به امید بارشهای آینده باشد، اظهار داشت: تالاب هورالعظیم یکی از مهمترین زیستبومهای آبی خوزستان و یک پشتوانه حیاتی برای زندگی مردم منطقه است و متأسفانه با عملکرد برخی مسئولان، امید به تداوم حیات تالاب کاهش یافته است. امکان دارد امروز بخشی از اقدامات انجام شده برای آماده سازی بستر رودخانهها و تالاب در انتظار بارشهای آینده باشد، اما این کافی نیست. همانگونه که افزایش بارندگیها در بهبود وضعیت دریاچه ارومیه اثرگذار بوده است، بارش نیز میتواند به بهبود شرایط هورالعظیم کمک کند، اما نمیتوان احیای هور را صرفاً به نزولات آسمانی واگذار کرد.
عضو کمیسیون آموزش مجلس دوازدهم ادامه داد: هورالعظیم نیز نباید همچون دریاچه ارومیه چشمبهراه رحمت خدا برای احیا بماند؛ تالابی که حیات مردم و امنیت منطقه به آن گره خورده است، بیش از آنکه به وعده باران نیاز داشته باشد، به مدیریت آب، تأمین حقابه و تصمیم مسئولانه احتیاج است. هورالعظیم نیازمند تأمین پایدار حقابه، مدیریت صحیح منابع آب، نظارت مستمر و هماهنگی میان دستگاههای مسئول است. بارندگی میتواند به احیای تالاب کمک کند، اما جایگزین مدیریت آب و اجرای تعهدات دستگاههای متولی نخواهد شد.
داغری در پایان با بیان اینکه بحران هورالعظیم صرفاً یک مسئله محیطزیستی نیست، خاطرنشان کرد: این بحران امروز به آزمونی برای سنجش کارآمدی دستگاههای مسئول، مدیریت منابع آب و میزان هماهنگی میان دستگاههای اجرایی تبدیل شده است.حکمرانی آب موضوعی فراتر از اختیارات استانداری است و نمیتوان انتظار داشت یک استان به تنهایی از عهده چنین بحران پیچیدهای برآید. تصمیمگیری درباره حقابه، مدیریت ورودی آب، هماهنگی میان دستگاهها و پیگیری وضعیت بخش عراقی هور نیازمند تصمیمگیری در سطح ملی است؛ اگر قرار است هورالعظیم حفظ شود، باید از مدیریت روزمره و واکنشی عبور کنیم. نمیشود هر سال با آتشسوزی، دود و بحران مواجه شویم، جلسات برگزار کنیم و پس از فروکش کردن آتش، موضوع را فراموش کنیم، هورالعظیم نیازمند تصمیم ملی، حقابه پایدار و مسئولیتپذیری واقعی دستگاههای متولی است تا مردم جلگه خوزستان بتوانند به شرایط مناسب گذشته بازگردند./
پایان پیام
نظر شما