به گزارش خانه ملت؛ کارگروه فرهنگی مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی نشست هم‌اندیشی علمی «بعثت مردم در میدان نبرد؛ بازخوانی اخلاق، تربیت و معنویت در شرایط مقاومت» را با حضور جمعی از صاحب‌نظران و پژوهشگران به صورت مجازی برگزار کرد. در این نشست سخنرانان به پرسش‌هایی از جمله نسبت میان مقاومت، کرامت انسانی و معنویت، علل «مبعوث شدن مردم» و شکل‌گیری کنش اخلاقی در میدان نبرد پاسخ دادند.

حجت‌الاسلام والمسلمین حسن بوسلیکی، رئیس پژوهشکده اخلاق و معنویت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، در سخنانی با اشاره به فضیلت‌های راهبردی در میدان نبرد، میان «اخلاق فضیلت» و «اخلاق وظیفه» تفکیک قائل شد.

وی با بیان اینکه جنگ کنونی متشکل از چهار ضلع نظامی، رسانه‌ای، میدان‌داری مردم و دیپلماسی است، گفت: در این فضا به دنبال فضیلت‌های راهبردی هستیم که باید ناظر به شرایط موجود و اهداف کلان تعریف شوند.

بوسلیکی مفاهیمی همچون ایمان، امانت‌داری، خشوع، تواضع، فروتنی، رواداری، همدلی با دگراندیشان، حلم و کظم غیظ را از جمله فضیلت‌های اخلاقی راهبردی برشمرد و تأکید کرد: این فضیلت‌ها دارای مراتب مختلفی هستند و باید در جامعه بیش از پیش مورد توجه قرار گیرند.

وی همچنین با اشاره به نقش نهادهای قانون‌گذاری افزود: مجلس شورای اسلامی باید سازوکارهایی را طراحی کند تا مردم به میزان کافی در جریان امور قرار گیرند و اعتماد آنان نسبت به مسئولان تقویت شود؛ در غیر این صورت، اطلاع‌رسانی ناقص زمینه‌ساز گسترش شایعات و تضعیف واقعیت‌ها خواهد شد.

در ادامه این نشست، اسماعیل آقابابایی، عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، با اشاره به «بعثت مردم در نبرد رمضان» گفت: ملت ایران امروز بیش از هر زمان دیگری به ماهیت دشمنان انقلاب و اسلام آگاه شده و یکپارچه در برابر آنان ایستاده است.

وی با بیان اینکه ملت ایران همواره میان «مرگ با عزت» و «زندگی با ذلت»، گزینه نخست را برگزیده است، افزود: مردم در این جنگ با حضور حماسی خود پیام روشنی به جهان مخابره کردند و با بعثت خود، دشمنان را مأیوس و دنیا را مبهوت ساختند.

آقابابایی همچنین از مبلغان دینی در ماه مبارک رمضان خواست مفاهیمی همچون جهاد دفاعی و ابعاد راهبردی جنگ و اهداف دشمنان را برای مردم به‌درستی تبیین کنند.

در بخش دیگری از این نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدجواد فدایی، مدیر گروه تربیت پژوهشکده اخلاق و معنویت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، با اشاره به ظرفیت بالای متون دینی گفت: معصومین (ع) در لابه‌لای متون دینی، بسیاری از قوانین و سیاست‌ها را به‌صورت حکیمانه بیان کرده‌اند که امروز نیز قابل بهره‌برداری است.  دعای چهاردهم صحیفه سجادیه یک نقشه راه حکمرانی در شرایط ظلم است؛ امام سجاد (ع) در این دعا، فرآیند مواجهه با ظلم را تبیین کرده‌اند و این موضوع می‌تواند برای سیاست‌گذاران امروز بسیار راهگشا باشد.

فدایی تأکید کرد: قانون جامع حمایت از مظلومان و تدوین سازوکار مهار فوری ظلم از پیام‌های قابل استخراج از این دعاست. جامعه‌ای که امید، افق و معنای خود را از دست بدهد، شکست خواهد خورد؛ در حالی که جامعه ایران با اتکا به امید و افق‌های روشن، در مسیر «بعثت اجتماعی» قرار دارد.

در ادامه، حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی فصیحی، محقق و پژوهشگر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، با تأکید بر نقش اعتماد اجتماعی در ساختارهای جمعی، گفت: اعتماد جمعی یکی از بنیان‌های اخلاقی مهم در نظام‌های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی است. بسیاری از مفاهیم اخلاقی، کارکردهایی دارند که امروز علم نیز به اهمیت آن‌ها پی برده است؛ به‌گونه‌ای که هرچه سطح اعتماد اجتماعی در یک جامعه بالاتر باشد، حرکت به سمت حکمرانی پیشرفته‌تر تسهیل شده و هزینه‌های سازمانی کاهش می‌یابد.

فصیحی تأکید کرد: اگر بخواهیم مسیر حرکت به سمت جامعه حکمرانی‌محور تسهیل شود، باید تقویت اعتماد اجتماعی در اولویت سیاست‌گذاری‌ها قرار گیرد.

در پایان این نشست، تبیین ابعاد اخلاقی و تربیتی کنش مردم در شرایط مقاومت، تحلیل نقش معنویت در تاب‌آوری و پایداری اجتماعی، شناسایی فضیلت‌ها و روحیه‌های کلیدی در میدان نبرد، و بازخوانی ظرفیت‌های قرآن و سنت در هدایت کنش جمعی مورد بحث و گفت‌وگو قرار گرفت.

این هم‌اندیشی با هدف عبور از رویکردهای انتزاعی و حرکت به سمت فهمی عمیق، کاربردی و منسجم از اخلاق، تربیت و معنویت در شرایط واقعی زندگی انسان معاصر برگزار شد.

دبیر علمی این هم‌اندیشی، جواد ابراهیمی، مسئول کارگروه فرهنگی مرکز تحقیقات اسلامی مجلس بود.

پایان پیام