به گزارش خانه ملت؛  فرشاد ابراهیم‌پور نایب‌رئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی در یادداشتی تأکید کرد که در نبردهای ترکیبی امروز، میدان اصلی در ذهن‌های انسان شکل می‌گیرد و حضور مستقیم و هدفمند رئیس مجلس در رسانه‌های دیجیتال با سرعت پیام، اعتبار منبع و سادگی بیان، الگویی تازه از «فرماندهی روایی» ایجاد کرده است که می‌تواند انسجام داخلی را تقویت و روایت رقیب را به چالش بکشد. متن یادداشت به شرح ذیل است؛

"بسمه تعالی"

در نظریه جنگ ترکیبی معاصر، حوزه شناختی (cognitive domain) به عنوان میدان اصلی نبرد شناخته می‌شود. بر اساس گزارش‌های مراکز مطالعاتی معتبر مانند ناتو و مراکز تحقیقاتی آمریکایی در سال ۲۰۲۶، درصد زیادی از نتیجه درگیری‌های مدرن نه به برتری سخت‌افزاری، بلکه به کنترل ادراک عمومی، شکل‌دهی باورها و مدیریت روایت وابسته است. رسانه‌های دیجیتال در این چارچوب، دیگر ابزار جانبی نیستند؛ بلکه سلاح اصلی جنگ نامتقارن به شمار می‌روند.

محمدباقر قالیباف، با سابقه فرماندهی در نیروی هوایی سپاه پاسداران و تجربه خلبانی هواپیماهای پیشرفته، اکنون در مقام رئیس مجلس شورای اسلامی، این الگوی فرماندهی را به فضای مجازی منتقل کرده است. او با حضور هدفمند و مستقیم در پلتفرم‌هایی مانند ایکس، به جای واکنشی عمل کردن، ابتکار عمل روایی را در دست گرفته و به یک «ژنرال دیجیتال» تبدیل شده است.

از منظر علمی، این رویکرد با مدل‌های نفوذ شناختی (cognitive influence operations) همخوانی کامل دارد. در این مدل‌ها، موفقیت به سه عامل کلیدی بستگی دارد: سرعت پاسخ، اعتبار منبع و سادگی پیام. قالیباف با بهره‌گیری از موقعیت رسمی خود به عنوان یکی از ارکان نظام، اعتبار بالایی ایجاد می‌کند و با لحنی مستقیم و واقع‌بینانه، همزمان دو هدف راهبردی را دنبال می‌نماید: تقویت انسجام و اعتماد داخلی از یک سو، و ایجاد شک و هزینه‌سازی برای روایت دشمن از سوی دیگر.

در دنیای امروز که الگوریتم‌های رسانه‌ای باورها را سریع‌تر از هر زمان دیگری شکل می‌دهند، این نوع فرماندهی روایی می‌تواند تأثیرگذارتر از برخی ابزارهای سنتی باشد. تجربه قالیباف نشان می‌دهد که یک مقام ارشد وقتی با زبان شفاف و بدون واسطه وارد میدان رسانه می‌شود، قادر است فضای باور عمومی را از حالت دفاعی به حالت فعال و مقاوم تبدیل کند. این دقیقاً همان چیزی است که در جنگ شناختی «برتری روایت» نامیده می‌شود.

اهمیت کار قالیباف در این برهه زمانی دوچندان است. او با این سبک، الگویی عملی برای سایر مسئولان و نهادها ایجاد کرده که می‌تواند به یک دکترین ملی در حوزه جنگ رسانه‌ای تبدیل شود. ادامه این مسیر نه تنها روحیه ملی را حفظ و تقویت می‌کند، بلکه دشمن را وادار به دفاع در حوزه ای می‌کند که شناختی است.

در شرایط کنونی که ایران با فشارهای چند جانبه مواجه است، همراهی همه جریان‌ها و نهادها با این رویکرد فرماندهی روایی، می‌تواند به یک مزیت استراتژیک پایدار تبدیل شود. رسانه امروز، ارکان اصلی جنگ است و قالیباف با تجربه نظامی و سیاسی خود، نشان داده که می‌تواند در این میدان نیز فرماندهی مؤثری داشته باشد.

حفظ و تقویت این الگو، نیازمند حمایت جمعی، نقد سازنده و مشارکت گسترده‌تر نخبگان رسانه‌ای و دانشگاهی است تا ایران نه تنها در میدان سخت، بلکه در حوزه نرم و شناختی نیز به عنوان یک قدرت تأثیرگذارظاهر شود.

فرشاد ابراهیم‌پور

نایب‌رئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری و رئیس فراکسیون دانشگاهیان و آینده‌پژوهی مجلس.

پایان پیام