به گزارش خانه ملت؛ فرهاد شهرکی نائب رئیس اول کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی با توجه به تهدیدات آمریکا با هدف آسیب به زیرساخت های ایران و در پی آن پاسخ جمهوری اسلامی وبنابرحق مشروع نیروهای نظامی کشورمان که تأسیسات استراتژیک آب و انرژی کشورهای منطقه در معرض خطر جدی قرار میگیرد؛در یادداشتی مهمترین نیروگاههای برق در کشورهای حوزه خلیج فارس و دریای عمان را بررسی و ارزیابی کرد.متن این یادداشت تحلیلی به شرح زیر است:
در منظومه ژئوپلیتیک انرژی جهانی، منطقه خلیج فارس و دریای عمان نهتنها بهعنوان کانون تولید نفت و گاز، بلکه بهمثابه یکی از متراکمترین کانونهای تولید برق در جهان شناخته میشود. تمرکز نیروگاههای عظیم حرارتی، هستهای و تجدیدپذیر در این منطقه، بازتابی از پیوند عمیق «امنیت انرژی» و «امنیت ملی» در کشورهای ساحلی است. در ادامه، مهمترین نیروگاههای برق این حوزه با رویکردی تحلیلی و راهبردی مورد بررسی قرار میگیرند:
امارات متحده عربی: گذار راهبردی به سبد متنوع انرژی
امارات یکی از پیشروترین کشورها در تنوعبخشی به منابع تولید برق است:
- نیروگاه هستهای براکه (Barakah): با ظرفیت حدود ۵۶۰۰ مگاوات، نخستین نیروگاه هستهای جهان عرب که حدود ۲۵٪ برق کشور را تأمین میکند
- نیروگاه جبل علی (Jebel Ali): بزرگترین نیروگاه گازی جهان با ظرفیت حدود ۸.۶ گیگاوات، ستون فقرات تأمین برق و آب دبی
- نیروگاه فجیره (Fujairah IWPP): نمونهای از همگرایی آب و برق در زیرساختهای حیاتی ساحل دریای عمان
لذا امارات با ترکیب انرژی هستهای، گاز و زیرساختهای آبشیرینکن، به سمت «تابآوری چندمنبعی» حرکت کرده و وابستگی صرف به گاز را کاهش داده است.
عربستان سعودی: تمرکز بر نیروگاههای عظیم حرارتی
اقتصاد برق عربستان همچنان مبتنی بر سوختهای فسیلی در مقیاس بسیار بزرگ است:
- نیروگاه شعیبه (Shoaiba): با ظرفیت حدود ۵۶۰۰ مگاوات، یکی از بزرگترین نیروگاههای جهان
- نیروگاه القریه (Qurayyah IPP): با ظرفیت حدود ۳۹۲۷ مگاوات، نمونهای از پروژههای مستقل برق با فناوری سیکل ترکیبی
لذا عربستان با تکیه بر مقیاس بالا و سوخت ارزان، «قدرت تولید متمرکز» ایجاد کرده، اما در مسیر گذار انرژی نیازمند توسعه سریع انرژیهای تجدیدپذیر است.
قطر: پیوند گاز طبیعی و انرژیهای نو
قطر بهواسطه ذخایر عظیم گازی، ساختار برق مبتنی بر گاز دارد:
- نیروگاه خورشیدی الخرسعه (Al-Kharsaah): با ظرفیت ۸۰۰ مگاوات، نخستین گام جدی قطر در حوزه انرژی خورشیدی
در کنار آن، زیرساختهای گازی متکی بر میدان مشترک پارس جنوبی/گنبد شمالی، نقش بنیادین در تولید برق دارند؛ میدانی که از بزرگترین ذخایر گازی جهان محسوب میشود
لذا قطر در حال حرکت از «تکمنبعی گاز» به سمت «تنوع تدریجی انرژی» است، اما همچنان وابستگی راهبردی به گاز دارد.
عمان: گذار تدریجی به انرژیهای تجدیدپذیر
ساختار برق عمان ترکیبی از نیروگاههای گازی و پروژههای نوظهور است:
- پروژههای بزرگ IPP در سواحل دریای عمان (نظیر صحار و عبری)
- توسعه نخستین مزارع بادی در ظفار
لذا عمان بهدلیل موقعیت ژئوپلیتیکی خارج از تنگه هرمز، در حال تبدیلشدن به هاب مکمل انرژی منطقه است.
بحرین و کویت: سیستمهای کوچک اما حیاتی
- پروژههایی مانند الدور (Al Dur) در بحرین و نیروگاههای بزرگ کویت، عمدتاً مبتنی بر سیکل ترکیبی و نمکزدایی هستند
لذا این کشورها بهدلیل محدودیت جغرافیایی، به شدت به «یکپارچگی آب و برق» وابستهاند و آسیبپذیری بالاتری دارند.
جمعبندی راهبردی:
۱. تمرکز زیرساختی: بخش عمده تولید برق منطقه در چند نیروگاه عظیم متمرکز است؛ این امر هم مزیت اقتصادی و هم ریسک امنیتی ایجاد میکند.
۲. همگرایی آب و برق: اغلب نیروگاهها با آبشیرینکنها ادغام شدهاند؛ بنابراین هرگونه اختلال، مستقیماً امنیت انسانی را هدف قرار میدهد.
۳. گذار انرژی: امارات و قطر پیشتاز تنوعبخشیاند، در حالی که عربستان در مرحله گذار ساختاری قرار دارد.
۴. آسیبپذیری ژئوپلیتیکی: تمرکز این زیرساختها در سواحل خلیج فارس و دریای عمان، آنها را به اهداف بالقوه در منازعات تبدیل کرده است؛ موضوعی که در تحولات اخیر منطقه نیز برجسته شده است
لذا نیروگاههای برق در حوزه خلیج فارس و دریای عمان، صرفاً تأسیسات فنی نیستند، بلکه «گرههای حیاتی امنیت ملی و بینالمللی» بهشمار میروند.هرگونه اختلال در این زیرساختها، نهتنها اقتصاد منطقه، بلکه تعادل بازار جهانی انرژی را نیز دستخوش بیثباتی میکند./
پایان پیام
نظر شما